Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ, АГРОХИМИЯ, АЗЫҚ ӨНДІРУ, АГРОЭКОЛОГИЯ

ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)

Назия Сулейменова 1 , Айнұр Тогисбаева 2

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті; 2 «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ

doi.org/10.37884/2-2023/20 Бет. 199-209 Қабылданды 23.05.2023 Жарияланды 29.06.2023

Аңдатпа

Мақалада алма ағашын өсіру технологияларының суүнемдейтін инновациялық әдістерін пайдалана отырып, климаттың өзгеруі жағдайында бау-бақша шаруашылығын дамыту міндеттері қарастырылады. Біз суды сақтап ұстайтын полимер-"АКВАСОРБ" гидрогелінің Оңтүстік-Шығыс Қазақстанның құрғақшылыққа ұшыраған аймақтарындағы өндірістік Бақ экожүйесінің агроэкологиялық жағдайына әсері зерттелді.

Полимер топырақтағы ылғалдың жалпы және өнімді қорын арттыратындығы және агрофизикалық қасиеттерін жақсартатыны анықталды, мұнда климаттың жаһандық өзгеруімен жеміс дақылын – алма ағашын бейімдеу үшін қолайлы экологиялық жағдайлар жасалады. Тамыр қабатында гидрогельдің болуы жапырақтардың ылғалмен қамтамасыз етілуін арттырады, бақылаумен салыстырғанда әрбір зерттеу нұсқада ылғалдануды және жылжымалы ылғалдылықты арттырады. Ағаштардың құрғақшылыққа және ыстыққа төзімділігі, суды ұстап тұру қаблеті, жалпы ылғалдандыруы және алма ағашының жапырақ ұлпасындағы жылжымалы ылғалдылығы артады.

Жеміс бақшасында зерттеу жағдайында жапырақтардың ұлпасындағы ылғалдануы мен ылғалдануының ең жақсы көрсеткіштері полимерді қолданудың – 1,0 кг/м3 және           1,5 кг/м3 нормасы белгіленді, ал зерттеу жылының қатал құрғақ жағдайында тамыр қабатындағы 2,0 кг/м3 гидрогель оңтайлы нормалар болып табылады. Суды сақтаудың жоғары деңгейі және алма ұлпасындағы қанағаттанарлық ылғалдануы, олардың климаттың өзгеретін жағдайларына бейімделу қабілетін көрсетеді.

экожүйе, климаттың өзгеруі, бау-бақша, гидрогель, топырақ тығыздығы, жапырақ тақтасы, ыстыққа төзімділік, суды ұстау, ылғалдандыру, алма ағашының бейімделуі

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. 1.Быкова А.В., Мальцева Н.Е., Павлова Д.С. и др. Влияние изменения климата на сельское хозяйство [Быкова А.В., Мальцева Н.Е., Павлова Д.С. и др.] // Естественные и математические науки в современном мире: сб. ст. по матер. XIV междунар. науч.-практ. конф. № 1(13). – Новосибирск: СибАК, 2014.
  2. 2. Ши Синьцзе, Ли Чжо , Лю Чао. The influence of humidity and the concentration of cadmium in the soil on the growth and development of rapeseed seeds. Journal of Agricultural Resources and Environment 71-78 January 2019·Vol.36·No.P:71-78
  3. 3. Бельков Г.И. Инновация и модернизация сельскохозяйственного производства в условиях меняющегося климата : [материалы международной научно-практической конференции / редкол.: Г. И. Бельков (гл. ред.) и др.] : Оренбург: ГНУ Оренбург. НИИ сел. хоз-ва РАСХН, 2011. - 362 с
  4. 4. Миронова А. В. Почвозащитные технологии и энергосберегающая техника для возделывания сельскохозяйственных культур / А. В. Миронова [и др.] // Сельскохозяйственная техника: обслуживание и ремонт. – 2019. – № 3. – С. 9–15.
  5. 5. Гундырин В. Н., Годунова У. И., Шкабарда С. Н. Использование гидрогеля в зоне нестабильного увлажнения Ставропольского края //Сельское хозяйство-2014 №6. - С. 37-38.
  6. 6. Гилберт К., Питер С., Уилсон Н., Эдвард М., Сильвестр К., Эрик Б. Влияние гидрогелей на влажность почвы и рост Cajanuscajan в полузасушливой зоне Конгелая // Открытый журнал лесного хозяйства округа Западный Покот - 2014/ – Том 4,1. - 34-37.
  7. 7. Старовойтов В. И., Старовойтов А., Манохина А. А. Возделывание картофеля с использованием влагосберегающих полимеров // Вестник Московского государственного агроинженерного университета им. В. П. Горячкина, 2015. – № 1 (65). – С. 15-19.
  8. 8. Мырзаханова М. Н., Кушкумбаева А. А., Мороз С. П. Решение проблем развития сельского хозяйства в засушливых регионах с использованием полиакрилата калия // Международная научно-практическая конференция состоится онлайн: "Методы обеспечения продолжительности и качества биологической жизни на современном этапе развития человечества”. – Соединенное Королевство, 2014. – С. 11-13.
  9. 9. Парамонова Е. Ю. , Л. Ф. Щербакова, П. В. Наумов Анализ водоудерживающей способности природных и синтетических сорбентов // Известия Самарского научного центра Российской академии наук. - 2011. - Том. 13, №1, (5). – С. 1277-1279.
  10. 10. Филиппова О. Е. "Умные" полимерные гидрогели //Природа, 2005. - 8. - С. 41-48.
  11. 11. Филиппова М. В. Влияние полимеров и органических удобрений на структуру и гидрофизические свойства почв: автореф. дис.... канд. техн. наук. Кандидат технических наук. Биолог. Наука: 06.01.03. - М., 2003. - 26С.
  12. 12. Рузиев Р. Р., Мирзаев С. Ш., Каримов И. Н., Гайнуллин Р. Ю., Абдулаев И. А., Адылова М. ш. Влияние гидрогелей на основе акриловой кислоты на свойства почвы // ТЕЗ. Докл. Международный. простак. "Наука о полимерах на пороге XXI века". - Ташкент, 1999. - С. 153
  13. 13. Экебафе Л. О., Огбейфун Д. Э., Океймен Ф. Э. Применение полимеров в сельском хозяйстве // Биокемистри. - 2011. - Том 23(2). - С. 81-89.
  14. 14.. "AQUASORB" - water retaining devices for soils and substrates. // Instructions for using the product of the company "SNF", 2011 -12 p.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]2023. ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). Izdenister natigeler. 2 (98) (Jun. 2023), 199–209. DOI:https://doi.org/10.37884/2-2023/20.
(1)ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). Izdenister natigeler 2023, No. 2 (98), 199-209. https://doi.org/10.37884/2-2023/20.
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). (2023). Izdenister Natigeler, 2 (98), 199-209. https://doi.org/10.37884/2-2023/20
ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). Izdenister natigeler, [S. l.], n. 2 (98), p. 199–209, 2023. DOI: 10.37884/2-2023/20. Disponível em: https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/314. Acesso em: 15 sep. 2026.
“ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)”. 2023. Izdenister Natigeler, no. 2 (98) (June): 199-209. https://doi.org/10.37884/2-2023/20.
“ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)” (2023) Izdenister natigeler, (2 (98), pp. 199–209. doi:10.37884/2-2023/20.
[1]“ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)”, Izdenister natigeler, no. 2 (98), pp. 199–209, Jun. 2023, doi: 10.37884/2-2023/20.
“ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)”. Izdenister Natigeler, no. 2 (98), June 2023, pp. 199-0, https://doi.org/10.37884/2-2023/20.
“ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде)”. Izdenister natigeler, no. 2 (98) (June 29, 2023): 199–209. Accessed September 15, 2026. https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/314.
1.ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). Izdenister natigeler [Internet]. 2023 Jun. 29 [cited 2026 Sep. 15];(2 (98):199-20. Available from: https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/314
1.ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯ ӘДІСТЕРІН ҚОЛДАНА ОТЫРЫП, ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН КЛИМАТЫНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖАҒДАЙЫНДА БАУ-БАҚША ӨСІРУ (алма ағаш өсірде). Izdenister natigeler. 2023;(2 (98):199-209. doi:10.37884/2-2023/20