Кіру | Тіркелу
Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті ISSN 2304-3334 (Print)  ·  ISSN 2304-3334 (Online)
Мақала жіберу
Мәзір
Мақала жіберу
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫН МЕХАНИКАЛАНДЫРУ ЖӘНЕ ЭЛЕКТРЛЕНДІРУ

БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ

Қабдыраһым Қалым 1 , Шолпан Дуйсенова 2 , Сәуле Демесова 1 , Айза Жунусова 2

1 Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті, Алматы, Қазақстан; 2 Ғұмарбек Дәукеев атындағы алматы энергетика және байланыс университеті КЕАҚ, Алматы, Қазақстан

doi.org/10.37884/4-2026/17 Бет. 208-220 Қабылданды 05.09.2026 Жарияланды 29.08.2026

Аңдатпа

Мақалада белсенді желдетілетін контейнер-модульдік жабдықтың жұмыс режим дері зерттеледі және негізделеді, мысалы, нақты өнімділік, астықты жылжыту процесіне жұмсалатын қуат, сондай-ақ сақтау кезінде соя дәнінің ылғалдылығы мен температурасын бақылаудың прогрес сивті әдісін қолдану. Есептік деректерді кейіннен тексеру үшін ұсынылған белсенді желдетілетін соя сақтау технологиясын барабар модельдейтін эксперименттік макет қондырғысы жасалды. Жүргізілген эксперименттер ұсынылған эксперименттік қондырғы Астықты белсенді желдетілетін контейнерлерде сақтау процесін барабар модельдеуге және заманауи әдістерді, аспаптар мен цифрлық технологиялар ды пайдалана отырып, өнімділік, энергия тұтыну, ылғалдылық және т.б. сияқты негізгі параметрлерді реттей отырып тәжірибелер жүргізуге мүмкіндік беретінін растады. Эксперименттердің нәтижелері ұсынылған. Сонымен қатар, «Straj Klimate Control» бағдарламасын қолдана отырып, эксперимент кезінде ылғалдылық пен температура бақыланды. Көтерілу биіктігінің ауа массасының жылдамдығы на тәуелділігін анықтауға болатын эксперименттік деректер алынды.

белсенді желдету, өнімділік, қуат тұтыну, соя ылғалдылығы, көтерілу биіктігі, ауа ағынының жылдамдығы.

01 Кіріспе

Мақаланың толық мәтіні оң жақ панельде PDF форматында жүктеу үшін қолжетімді.

02 Әдебиеттер тізімі

  1. Aniskin V.I. (1972). Theory and technology of drying and temporary preservation of grain by active ventilation. — M., VIM [In Russ.].
  2. Asoiro F.U. & Chidebeluq J.C. (2014). Effect of moisture content on aerodynamic properties of corn seeds (Zea mays) // Journal of Agricultural Engineering and Technology. 22(4). 56–65.
  3. Atyhanov А.К., Duisenova S.T. & Karaivanov D.P. (2018). Development of equipment for the storage of soybeans with active ventilation // Mechanization in Agriculture & Conserving of the Resources. 64(1). 8–10.
  4. Atykhanov A., Duisenova S.T., Karaivanov D. (2019). Container-modular equipment for the storage of soybeans with active ventilation for farms of Kazakhstan // Eurasian Journal of Biosciences. 13(2). 1057–1065.
  5. Atykhanov A.K., Karaivanov D.P., Duisenova S.T. (2018). Equipment for storage of grain material with active ventilation. Patent KZ. U 3135. A01F 25/00. (24.09.2018).
  6. Karaivanov D.P., Duisenova. S.T., Atykhanov A.K., Kasymbaev B.M., Kalym K., Sagyndykova A. (2020). Experimental Equipment for Investigation of Soybean Storage with Active Ventilation // Journal of Ecological Engineering. 21(3). 117–127.
  7. Chang C.S., Converse H.H. & Steele J.L. (1993). Modeling of temperature of grain during storage with aeration. Trans. ASAE. St.Joseph(Mich.). 36(2). 509–519.
  8. Duisenova S., Atykhanov A. & Karaivanov D. (2019). Justification of the parameters of a pneumatic conveyor for active ventilation of soybean during storage. MATEC Web of Conferences, 287 (6th International BAPT Conference “Power Transmissions 2019”, Edited by D. Karaivanov. https://doi.org/10.1051/matecconf/201928704004).
  9. GOST 13586.5 (2015). Grain. Method for determination of moisture content.
  10. Kazanina M.A. (1988). Processing and storage of agricultural production. — Uradzhay, Minsk [In Russ.].
  11. Lamond W.J. & Graham R. (1993). The relationship between the equilibrium moisture content of grass mixtures and the temperature and humidity of the air. // Journal of Agricultural Engineering Research. 52(4). 327–335
  12. MAK – Ministry of Agriculture of the Kazakhstan. (2015). On approval of the rules for storage of grain. Order of the Minister of Agriculture of the Republic of Kazakhstan dated June 26. 2015. No. 11839 [In Kaz.].
  13. Martyanova A.Y. (2017). Improving the methods for calculating vacuum dedusting systems in cement and dry building mixtures plants. Ph.D. thesis, Saint-Petersburg State University of Architecture and Civil Engineering, Russian Federation.
  14. Parimala K., Subramanian S., Mahalinga Kannan S. & Vijayalakshmi K. (2013). Seed storage techniques – a primer. CIKS. — Chennai, India.
  15. Sakun V.A. (1974). Drying and active ventilation of grain and green feed. — M., Kolos [In Russ.].
  16. Singh, G. (2010). The Soybean: Botany, production and uses. CABI, Wallingford, UK.
  17. Turaev N.S, Brus I.D. & Kantaev A.S. (2015). Calculation of pneumatic conveying installations. —Tomsk, Polytechnic University of Tomsk Publisher [In Russ.].
  18. Vasilev A.N. (1986). Statistical characteristics of atmospheric parameters for active seed ventilation. Automation and computers in agricultural production. Proceedings of V.P. Grachenkin MIISP. 77–82 [In Russ.].
  19. Voskresenskiy V.E. (2008). Pneumatic conveying, dust collection, and ventilation systems at woodworking plants. Theory and practice. — Politekhnika, Saint-Petersburg.
  20. Yukish A.E. & Ilina O.A. (2009). Machinery and technology of grain storage. DeLi, — M.
  21. http://softron.com.ua/. Monitoring system Alarm-Climate.HT1.
  22. https://chem21.info/info/1606838/. Скорость транспортирующего потока при вертикальном пневмотранспорте.
  23. Polat R., Atay U. & Saglam C. (2006). Some Physical and Aerodynamic Properties of Soybean // Journal of Agronomy. 5(1). 74–78.

Дәйексөз келтіру сілтемелері

[1]Қалым , Қ. et al. 2026. БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister natigeler. 28, 4 (112) (Aug. 2026), 208–220. DOI:https://doi.org/10.37884/4-2026/17.
(1)Қалым , Қ.; Дуйсенова, Ш.; Демесова, С.; Жунусова, А. БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister natigeler 2026, 28 (4 (112), 208-220. https://doi.org/10.37884/4-2026/17.
Қалым , Қ., Дуйсенова, Ш., Демесова, С., & Жунусова, А. (2026). БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister Natigeler, 28(4 (112), 208-220. https://doi.org/10.37884/4-2026/17
ҚАЛЫМ , Қабдыраһым; ДУЙСЕНОВА, Шолпан; ДЕМЕСОВА, Сәуле; ЖУНУСОВА, Айза. БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister natigeler, [S. l.], v. 28, n. 4 (112), p. 208–220, 2026. DOI: 10.37884/4-2026/17. Disponível em: https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1450. Acesso em: 9 oct. 2026.
Қалым , Қабдыраһым, Шолпан Дуйсенова, Сәуле Демесова, and Айза Жунусова. 2026. “БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ”. Izdenister Natigeler 28 (4 (112): 208-20. https://doi.org/10.37884/4-2026/17.
Қалым , Қ. (2026) “БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ”, Izdenister natigeler, 28(4 (112), pp. 208–220. doi:10.37884/4-2026/17.
[1]Қ. Қалым, Ш. Дуйсенова, С. Демесова, and А. Жунусова, “БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ”, Izdenister natigeler, vol. 28, no. 4 (112), pp. 208–220, Aug. 2026, doi: 10.37884/4-2026/17.
Қалым , Қабдыраһым, et al. “БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ”. Izdenister Natigeler, vol. 28, no. 4 (112), Aug. 2026, pp. 208-20, https://doi.org/10.37884/4-2026/17.
Қалым , Қабдыраһым, Шолпан Дуйсенова, Сәуле Демесова, and Айза Жунусова. “БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ”. Izdenister natigeler 28, no. 4 (112) (August 29, 2026): 208–220. Accessed October 9, 2026. https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1450.
1.Қалым Қ, Дуйсенова Ш, Демесова С, Жунусова А. БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister natigeler [Internet]. 2026 Aug. 29 [cited 2026 Oct. 9];28(4 (112):208-20. Available from: https://journal.kaznaru.edu.kz/index.php/research/article/view/1450
1.Қалым Қ, Дуйсенова Ш, Демесова С, Жунусова А. БЕЛСЕНДІ ЖЕЛДЕТУ ЖҮЙЕСІ БАР СОЯ ДӘНДЕРІН САҚТАУҒА АРНАЛҒАН ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖАБДЫҚ. Izdenister natigeler. 2026;28(4 (112):208-220. doi:10.37884/4-2026/17